Terapia manualna

Medycyna manualna i terapia manualna są niezmiernie szerokie i zróżnicowane. Istnieje mnóstwo szkół i organizacji promujących swoje metody, co w efekcie może doprowadzić do skonfundowania osób, których one faktycznie dotyczą, czyli pacjentów.W poniższym, skrótowym opracowaniu skupię się na metodach, z którymi miałem do czynienia podczas mojej edukacji oraz podczas praktyki klinicznej.

metody-manualna-1
Zanim jednak przejdziemy do opisu rożnych form terapii chciałbym zdefiniować pojęcie mobilizacji i manipulacji.    Mobilizacja jest zabiegiem wykonywanym na tkankach w celu poprawy ich ruchomości ale impuls, który wprowadza manipulator pozostaje pod fizjologiczną kontrolą pacjenta.   Manipulacja jest zabiegiem dążącym do poprawy ruchomości tkankowej, która zazwyczaj poprzez swoją prędkość, nie pozostaje pod świadomą kontrolą pacjenta.   W obydwu przypadkach manipulator powinien monitorować odpowiedź tkankową podczas wykonywania techniki. Ponieważ mobilizacja jest techniką wolniejszą i o różnej amplitudzie, terapeuta może prowadzić monitoring odpowiedzi tkankowej podczas całego okresu wykonywania techniki. W przypadku manipulacji, która zazwyczaj jest ruchem wysokiej prędkości i małej amplitudy, monitoruje się zazwyczaj barierę tkankową tylko przed wykonaniem pchnięcia manipulacyjnego.   Manipulacje wymagają większej precyzji wykonania gdyż są bardziej inwazyjne i mogą mieć poważniejsze skutki uboczne w przypadku nieprawidłowego ich przeprowadzenia.   Terapia manualna ma niezliczonych przedstawicieli z różnych miejsc na ziemi. Spośród znanych indywidualności, które przyczyniły się do rozwoju technik diagnostycznych i terapeutycznych należy wymienić:   Jamesa Cyriaxa (uważanego za ojca medycyny ortopedycznej), Robina Mckenzie, G.D Maitlanda, Briana Mulligana (trzech ostatnich z regionu australijskiego); Freediego Kaltenborna, Ole Grimsby, Olafa Evjentha (trójka z Norwegii).  W celu uzyskania szerszych informacji o tych metodach proszę sprawdzić poniższe strony:  

FDM

FDM czyli Fascial Distorsion Model został stworzony przez amerykańskiego lekarza osteopatycznego Stephena Typaldosa jako anatomiczna perspektywa do leczenia urazów. Stephen Typaldos rozwinął koncepcję FDM podczas swojej pracy w szpitalnym oddziale ratunkowym jak również w swoich prywatnych gabinetach w Kalifornii, Teksasie i Maine gdzie praktykował manipulacje osteopatyczne.

fdm-image

Dr Typaldos wyróżnił 6 odkształceń powięzi:

  • Pasmo spustowe (TB)
  • Odkształcenie kontinuum (CD)
  • Przepuklina punktu spustowego (HTP)
  • Odkształcenie cylindryczne (CyD)
  • Fiksacja tektoniczna (TF)
  • Odkształcenie pofałdowane (FD)

Każdemu z nich towarzyszy specyficzny język ciała pacjenta i charakterystyczny opis odczuwanych dolegliwości co daje podstawę do szybkiej diagnozy i skutecznego leczenia.

Dr. Typaldos odkrył swoje pierwsze pasmo spustowe we wrześniu 1991 roku w Yuba City w Kalifornii a swój pierwszy wykład na ten temat przeprowadził w swoje 35 urodziny w (25 marca 1992 roku) w Las Vegas.  W ciągu następnych 4 lat odkrył pozostałe 5 odkształceń powięzi a w 1996 roku ukończył pierwszą edycję swojej książki na temat FDM. Dr Typaldos udoskonalał swój model przez 15 lat rozszerzając jego zastosowanie również do dolegliwości przewlekłych.

Do przykładów typowych urazów, które są łatwe do wyleczenia przy użyciu tej metody zaliczamy: naciągnięcia i naderwania mięśni i więzadeł, skręcenia stawu skokowego, tzw. shin splints, chorobę Osgood-Schlatter, uraz typu whiplash (z bicza) kręgosłupa szyjnego, bóle głowy, ból barku, zamrożone stawy, zapalenie powięzi podeszwowej, ból pleców i inne.

Przewlekłe dolegliwości bólowe również mogą być skutecznie leczone za pomocą FDM, ale poprawa zazwyczaj zajmuje więcej czasu niż w przypadku urazów w stanie ostrym. Rwa kulszowa, zespół cieśni nadgarstka i wiele innych dolegliwości również może być skutecznie leczone w tym modelu.

W podejściu FDM, leczenie jest skierowane na konkretne anatomiczne odkształcenia torebki stawowej, więzadeł i otaczającej je powięzi powodując fizycznie ich wycofanie. Gdy odkształcenia powięziowe zostaną poprawione, anatomiczne uraz już nie istnieje a pacjent może powrócić do normalnej bezbolesnej funkcji. Sukcesy i porażki są oczywiste dla pacjenta i terapeuty od razu po zabiegu, a w przypadku sukcesu, jest to bardzo satysfakcjonujące dla obu stron. Ponieważ leczenie FDM jest oparte na języku ciała pacjenta i mechanizmie urazu, który pomaga ustalić diagnozę FDM, wyniki są obiektywne, mierzalne, a często niesamowite.

Model odkształcenia powięzi (FDM) jest konkurencyjną i skuteczną metodą w leczeniu szerokiego zakresu urazów układu mięśniowo-szkieletowego.

Masaż głeboki

Techniki masażu głębokiego (TMG) i bezpośrednich form uwalniania mięśniowo-powieziowego(UMP) są wysoce wyspecjalizowanymi formami usuwania restrykcji w systemie powięziowym, wymagającymi ciągłego monitorowania odpowiedzi tkankowej pacjenta, w celu ustalenia kierunku, siły oraz długości „napięcia”, co w efekcie prowadzi do optymalnego zrelaksowania tkanek. 

masaz-gleboki

Używając TMG/UMP, terapeuta monitoruje napięcie tkankowe poprzez stworzenie dotykowego, kinestetycznego połączenia z pacjentem. To połączenie daje możliwość wyczucia napięcia i ruchu tkankowego pacjenta oraz umożliwia terapeucie wyczucie subtelnych restrykcji w systemie powięziowym. Jest bowiem anatomicznym faktem, iż stretching rozciąga powięź, która otacza mięsień lub grupę mięśniową, a nie samą tkankę mięśniową. Wynika to z faktu, że w żywym organiźmie mięsień ma konsystencję prawie żelową. Jeśli dochodzi np. do naderwania mięśnia, to zawsze towarzyszy temu naderwanie lub rozerwanie powięzi go otaczającej. 

W procesie naprawczym tkanka bliznowata (kolagen) wypełnia ubytek mięśniowy i powoduje upośledzenie jego kurczliwości, ale za wyczuwalne ograniczenie biernej elongacji całego mięśnia będzie odpowiedzialna powięź, w której doszło do utraty mobilności. Ten sam proces dotyczy powięzi otaczającej naczynie krwionośne, limfatyczne lub nerw. 

Terapeuta używający TMG/UMP pracuje z pacjentem, a nie na pacjencie. Jego rola sprowadza sie do roli stymulatora, który zamiast planować sesję terapeutyczną krok po kroku oczekuje na „prowadzenie jego rąk przez ciało pacjenta”. 

Techniki masażu głębokiego są z założenia bezpośrednie, czyli idące przeciwko oporowi tkanki natomiast techniki UMP można wykonywać zarówno bezpośrednio jak i funkcjonalnie (zgodnie z ruchem tkankowym).

W naszym gabinecie dobieramy te techniki indywidualnie do pacjenta.

Dobre efekty stosowania tych technik są widoczne w:

  • poprawie ruchomości blizn
  • zespole cieśni nadgarstka
  • bólach karku/szyi
  • punktach spustowych (trigger points)
  •  tzw. Tender points i Fibromyalgii
  • zapaleniu rozcięgna podeszwowego (plantar fasciitis).