Terapia manualna

Medycyna manualna i terapia manualna są niezmiernie szerokie i zróżnicowane. Na świecie istnieje mnóstwo szkół i organizacji promujących swoje metody poprzez działalność dydaktyczną w postaci prowadzonych również w naszym kraju kursów podyplomowych. W Polsce pod parasolem terapii manualnej mogą znaleźć się tak różne formy terapeutyczne jak: mobilizacje i manipulacja stawów i tkanek miękkich, przez rozciąganie, terapię punktów spustowych, różne formy masażu (sportowy, terapeutyczny, głęboki, limfatyczny) do terapii czaszkowo-krzyżowej. W kontekst medycyny manualnej wpisują się również chiropraktyka i osteopatia ale są to niezależne dziedziny medyczne posiadające swoje własne podejście diagnostyczne i terapeutyczne i w przeciwieństwie do terapii manualnej nie są praktykowane przez fizjoterapeutów jeśli nie ukończyli oni odpowiednich szkół i uczelni chiropraktycznych lub osteopatycznych.

metody-manualna-1
W klasycznej formie terapia manualna skupiała się na uruchamianiu stawów o zmniejszonym zakresie ruchu i ograniczeniu tzw. gry stawowej używając do tego technik mobilizacyjnych i manipulacyjnych. W bieżącym czasie rehabilitanci, fizjoterapeuci i masażyści przeszkoleni w terapii manualnej nie ograniczają się zazwyczaj do mobilizacji i manipulacji stawów w swojej pracy ale wzbogacają je w różne formy masażu, rozciągania, terapii punktów spustowych, poizometrycznej relaksacji mięśni oraz szerokiej gamy ćwiczeń terapeutycznych.

Mobilizacja jest zabiegiem wykonywanym na tkankach w celu poprawy ich ruchomości ale impuls, który wprowadza terapeuta pozostaje pod fizjologiczną kontrolą pacjenta. Manipulacja jest zabiegiem dążącym do poprawy ruchomości tkankowej, która zazwyczaj poprzez swoją prędkość, nie pozostaje pod świadomą kontrolą pacjenta. Obecnie najczęściej stosowaną formą manipulacji stawowej jest manipulacja wysokiej prędkości małej amplitudy czyli tzw. „nastawianie”.

W obydwu przypadkach terapeuta powinien monitorować odpowiedź tkankową podczas wykonywania techniki. Ponieważ mobilizacja jest techniką wolniejszą i o różnej amplitudzie, terapeuta może prowadzić monitoring odpowiedzi tkankowej podczas całego okresu wykonywania techniki. W przypadku manipulacji, która zazwyczaj jest ruchem wysokiej prędkości i małej amplitudy, monitoruje się zazwyczaj barierę tkankową tylko przed wykonaniem pchnięcia manipulacyjnego. Manipulacje wymagają większej precyzji wykonania gdyż są bardziej inwazyjne i mogą mieć poważniejsze skutki uboczne w przypadku nieprawidłowego ich przeprowadzenia. Ani mobilizacja ani manipulacja nie powinny być bolesne.

Spośród znanych indywidualności, które przyczyniły się do rozwoju manualnych technik diagnostycznych i terapeutycznych w  medycynie i rehabilitacji należy wymienić m.in.: Jamesa Cyriaxa, Karela Lewita, Vladimira Jandę, Robina Mckenzie, G.D Maitlanda, Briana Mulligana, Freediego Kaltenborna, Ole Grimsby, Olafa Evjentha.

FDM

FDM czyli Fascial Distorsion Model został stworzony przez amerykańskiego lekarza osteopatycznego Stephena Typaldosa jako anatomiczna perspektywa do leczenia urazów. Stephen Typaldos rozwinął koncepcję FDM podczas swojej pracy w szpitalnym oddziale ratunkowym jak również w swoich prywatnych gabinetach w Kalifornii, Teksasie i Maine gdzie praktykował manipulacje osteopatyczne.

fdm-image

Dr Typaldos wyróżnił 6 odkształceń powięzi:

  • Pasmo spustowe (TB)
  • Odkształcenie kontinuum (CD)
  • Przepuklina punktu spustowego (HTP)
  • Odkształcenie cylindryczne (CyD)
  • Fiksacja tektoniczna (TF)
  • Odkształcenie pofałdowane (FD)

Każdemu z nich towarzyszy specyficzny język ciała pacjenta i charakterystyczny opis odczuwanych dolegliwości co daje podstawę do szybkiej diagnozy i skutecznego leczenia.

Dr. Typaldos odkrył swoje pierwsze pasmo spustowe we wrześniu 1991 roku w Yuba City w Kalifornii a swój pierwszy wykład na ten temat przeprowadził w swoje 35 urodziny w (25 marca 1992 roku) w Las Vegas.  W ciągu następnych 4 lat odkrył pozostałe 5 odkształceń powięzi a w 1996 roku ukończył pierwszą edycję swojej książki na temat FDM. Dr Typaldos udoskonalał swój model przez 15 lat rozszerzając jego zastosowanie również do dolegliwości przewlekłych.

Do przykładów typowych urazów, które są łatwe do wyleczenia przy użyciu tej metody zaliczamy: naciągnięcia i naderwania mięśni i więzadeł, skręcenia stawu skokowego, tzw. shin splints, chorobę Osgood-Schlatter, uraz typu whiplash (z bicza) kręgosłupa szyjnego, bóle głowy, ból barku, zamrożone stawy, zapalenie powięzi podeszwowej, ból pleców i inne.

Przewlekłe dolegliwości bólowe również mogą być skutecznie leczone za pomocą FDM, ale poprawa zazwyczaj zajmuje więcej czasu niż w przypadku urazów w stanie ostrym. Rwa kulszowa, zespół cieśni nadgarstka i wiele innych dolegliwości również może być skutecznie leczone w tym modelu.

W podejściu FDM, leczenie jest skierowane na konkretne anatomiczne odkształcenia torebki stawowej, więzadeł i otaczającej je powięzi powodując fizycznie ich wycofanie. Gdy odkształcenia powięziowe zostaną poprawione, anatomiczne uraz już nie istnieje a pacjent może powrócić do normalnej bezbolesnej funkcji. Sukcesy i porażki są oczywiste dla pacjenta i terapeuty od razu po zabiegu, a w przypadku sukcesu, jest to bardzo satysfakcjonujące dla obu stron. Ponieważ leczenie FDM jest oparte na języku ciała pacjenta i mechanizmie urazu, który pomaga ustalić diagnozę FDM, wyniki są obiektywne, mierzalne, a często niesamowite.

Model odkształcenia powięzi (FDM) jest konkurencyjną i skuteczną metodą w leczeniu szerokiego zakresu urazów układu mięśniowo-szkieletowego.

Masaż głeboki

Techniki masażu głębokiego (TMG) oraz różne formy uwalniania mięśniowo-powięziowego (UMP) czy też manipulacji powięziowych (MP) są wysoce wyspecjalizowanymi sposobami usuwania ograniczeń ruchomości w systemie powięziowym, wymagającymi ciągłego monitorowania odpowiedzi tkankowej pacjenta, w celu ustalenia kierunku, siły oraz długości “napięcia”, co w efekcie prowadzi do optymalnego zrelaksowania tkanek. Chociaż TMG, UMP i MP różnią się od siebie koncepcyjnie to w efekcie końcowym szukają tego samego, czyli optymalizacji funkcjonowania układu nerwowo-mięśniowo-szkieletowego w całym organizmie.

masaz-gleboki
Jeśli za wspólny mianownik tych technik przyjmiemy koncepcję tensegracji wprowadzoną w latach 60 XX wieku przez amerykańskiego architekta Richarda Buckminster Fullera to prowadzona w jednym miejscu terapia będzie miała swoje holistyczne oddziaływanie w innych, w tym również bardziej dystalnych obszarach ciała.

Używając TMG/UMP/MP, terapeuta monitoruje napięcie tkankowe poprzez stworzenie dotykowego, kinestetycznego połączenia z pacjentem. To połączenie daje możliwość wyczucia napięcia i ruchu tkankowego pacjenta oraz umożliwia terapeucie wyczucie subtelnych ograniczeń ruchowych w systemie powięziowym. Jest bowiem anatomicznym faktem, iż stretching rozciąga powięź, która otacza mięsień lub grupę mięśniową, a nie samą tkankę mięśniową. Wynika to z faktu, że w żywym organizmie mięsień ma konzystencję prawie żelową. Jeśli dochodzi np. do naderwania mięśnia, to zawsze towarzyszy temu naderwanie lub rozerwanie powięzi go otaczającej.

W procesie naprawczym tkanka bliznowata (kolagen) wypełnia ubytek mięśniowy i powoduje upośledzenie jego kurczliwości, ale za wyczuwalne ograniczenie biernej elongacji całego mięśnia będzie odpowiedzialna powięź, w której doszło do utraty mobilności. Ten sam proces dotyczy powięzi otaczającej naczynia krwionośne, limfatyczne lub nerwy. Terapeuta używający TMG/UMP/MP pracuje z pacjentem, a nie na pacjencie. Jego rola sprowadza sie do roli stymulatora, który zamiast planować sesję terapeutyczną krok po kroku oczekuje na “prowadzenie jego rąk przez ciało pacjenta”.

Chociaż w pewnym sensie jest to semantyka definicji to techniki masażu głębokiego są z założenia bezpośrednie, czyli idące przeciwko oporowi tkanki natomiast techniki UMP/MP można wykonywać zarówno bezpośrednio jak i funkcjonalnie (zgodnie z ruchem tkankowym).

W naszym gabinecie dobieramy te techniki indywidualnie do pacjenta.

Dobre efekty stosowania tych technik są widoczne w:
  • bólach mięśniowo-szkieletowych
  • bólach krzyża
  • bólach karku/szyi
  • bólach głowy
  • stanach pourazowych i pooperacyjnych
  • zespole cieśni nadgarstka
  • zapaleniu rozcięgna podeszwowego
  • poprawie ruchomości blizn
  • punktach spustowych (trigger points)
  • fibromyalgii (tender points)
  • bólach po wysiłku fizycznym i wielu innych.
error: Content is protected !!